آکاایران: قالیچه تصویری با به وجود آمدن صنعت عکاسی و علاقه ناصرالدین شاه به عکس و عکاسی در سال 1280هجری موجب شد که موضوعات تازه ای وارد هنرهای تصویری در آن زمان شود و بخصوص در قالیچه های "نقش شاهی "اثر بگذارد . نصب قالیچه های تصویری بر روی دیوار دگرگونیهایی را در کاربرد فرش بوجود […]

قالیچه تصویری در دوران قاجارقالیچه تصویری در دوران قاجار

قالیچه تصویری

با به وجود آمدن صنعت عکاسی و علاقه ناصرالدین شاه به عکس و عکاسی در سال 1280هجری موجب شد که موضوعات تازه ای وارد هنرهای تصویری در آن زمان شود و بخصوص در قالیچه های "نقش شاهی "اثر بگذارد . نصب قالیچه های تصویری بر روی دیوار دگرگونیهایی را در کاربرد فرش بوجود آورد و قالیچه را از روی زمین و زیرپا به روی دیوار منتقل کرد و آن را به صورت تابلوی نقاشی در آورد . قالیچه های تصویری بیشتر در تصاحب طبقات بالا مثل : ثروتمندان شهری و خوانین دهات و ایلات بود و باعث اختلاف قیمت بین قالیچه های تصویری با دیگر قالیچه ها بود.

دو دلیل عمده که باعث افول قالیچه های تصویری گردید عباتنداز:

1- دلایل اقتصادی 2- دلایل اجتماعی و فرهنگی

قالیچه تصویری در دوران قاجارقالیچه تصویری در دوران قاجار

قالیچه تصویری

از دلایل اقتصادی باید به بی توجهی غربی ها به این قالیچه ها و عدم صادرات آنها دانست.
از دلایل اجتماعی و فرهنگی می توان گفت : بافتن این قالیچه ها کار هر بافنده ها ای نبود ، زیرا بافتن تصویر ، مستلزم داشتن تبحر لازم در بکار بردن تناسبات و رنگهای مشخص بود . دوم تهیه ی نقشه برای
بافندگان شهری عامل دیگری در بالابردن قیمت می شد ، زیرا نقشه ی این قالیها می بایست توسط نقاشان ورزیده تر انجام گیرد و نقشمایه به صورت تمام نقشه باشد .

حال آنکه در قالیهای سنتی ، قالی باف این مشکلات را ندارد و این موارد بیشتر در مورد بافندگان شهری صدق می کرد و بافندگان عشایری و روستایی در گیر این مشکلات نمی شوند و تصاویر را با آزادی عمل و فاقد نقشه شطرنجی و با رنگهای قراردادی می بافتند و چه بسا دیده شده که حیواناتی مانند شیر را به رنگ سیاه ویا آبی هم بافته اند . (تناولی – 1368 – ص 15 )

قالیچه تصویری در دوران قاجارقالیچه تصویری در دوران قاجار

قالی قاجار

نتیجه گیری
با بازگشت به سابقه حضور تصویر شاهان در هنر ایران می توان دریافت که تصویر سازی شاهان در ایران ، سابقه طولانی دارد . در دوران قبل از اسلام ایران ، تصاویر شاهان و موضوعات مربوط به آنها برروی صخره ها
و دیوار کاخها و سکه ها و ظروف سیمین و زرین و… ثبت شده اند . در ایران عصر اسلامی نیز برخی موضوعات شاهانه قبل از اسلام مورد توجه قرار گرفته است و کتابهای شاهنامه می تواند دلیلی بر این علاقه مندی باشد . باوجود این ، حضور جدی تصویر بر روی قالی از عصر قاجاریه به بعد است که به طور یقین ،شرایط اجتماعی و فرهنگی خاص آن دوره تسریع بخش این حضور بوده ، شاید بتوان گفت یکی از دلایل حضور تصاویر بر روی قالیها اثرگذاری برخی از پیشرفتها و هنر ها از جمله :

الگوهای چاپ سنگی و تصاویر آنها و نیز الگوهای مصورسازی شده و حضور عکاسی در زمان ناصرالدین شاه و آشنایی با عکسهایی بعنوان "پرتره" توسط نقاشان غربی و نیز تولید آثار نقاشی از چهره های شاهان و خانواده های آنها است ، اما از عوامل دیگری که در شکل گیری قالیچه های تصویری می توان ازآن یاد کرد الهام گرفتن هنرمندان قالی از نقاشی قهوه خانه ای نیز می باشد . اما نکته حائز اهمیت این است که هنرمندان قالی باف تصاویر شاهانی را که از اهمیت و جایگاه اجتماعی و شخصیتی بسیاری برخوردار بوده اند در قالیهای خود می بافته اند .

فرش ایرانی

اخبار مرتبط :

قالی بافی در ملایر

قالی قشقایی و مشخصات آن

قالی اردبیل و ویژگی های آن

قالی ایران و مروری بر تاریخچه آن

شستن فرش |اصول شستشوی فرش و قالی

.

منبع : persianv.com